“Bà mối” có duyên

Năm 2015 là dấu mốc quan trọng trong lịch sử gần 200 năm của quả vải thiều và người trồng vải xứ Đông khi quả vải được xuất khẩu sang Mỹ, Úc và một số nước Trung Đông.

phong vien tac nghiep_vai thieu xuat khau sang My
Phóng viên đưa tin về lô vải thiều đầu tiên xuất khẩu sang Mỹ

Trong hành trình gian nan đó, báo chí như một “bà mối” có duyên, góp phần không nhỏ vào những thành công ban đầu.

Vải thiều lên AFP, BBC

Còn nhớ ngày 7-6-2015 trời mưa gió, chúng tôi lên đường thực hiện tin, phóng sự truyền hình về lô vải thiều đầu tiên xuất sang Mỹ. Cả đoàn đi chuyến xe sớm về vùng đất vải, vừa mừng lại vừa lo. Mừng vì sau quá trình dài sát cánh cùng người nông dân từ chăm sóc, phòng trừ dịch bệnh… cuối cùng cũng đến ngày hái quả. Còn lo vì chưa biết lô vải thiều đầu tiên xuất đi Mỹ có suôn sẻ hay không.

Cùng với phóng viên của Báo Hải Dương và Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh, rất đông phóng viên của các báo, đài từ Trung ương như Đài Truyền hình Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam, Đài Truyền hình kỹ thuật số VTC, Đài Truyền hình Công an nhân dân… cũng về đưa tin. Trong số hàng chục phóng viên ấy, nổi lên một nữ phóng viên nước ngoài của Hãng thông tấn AFP (Pháp). Đây là lần đầu tiên một hãng thông tấn hàng đầu thế giới cử phóng viên về Hải Dương đưa tin về vải thiều.

Khi đặt chân lên vùng đất Hoàng Hoa Thám (Chí Linh), các phóng viên không khỏi trầm trồ trước những đồi vải bạt ngàn mà từ trước tới nay họ mới từng xem qua đài, báo. Nhưng có lẽ phải đến khi về với vùng vải Thanh Hà trù phú, nung núc những quả vải to tròn, căng mọng và đỏ au, họ mới thực sự ngỡ ngàng. “Tôi chưa biết nhiều về vải thiều Hải Dương của đất nước bạn nhưng khi đến đây, tôi rất tò mò và háo hức muốn tìm hiểu tại sao một cánh đồng trũng cũng như con người nơi đây lại có thể tạo ra loại cây đặc sản hấp dẫn như vậy”, nữ phóng viên hãng AFP ngạc nhiên.

Bằng sự hiểu biết và kiến thức tích lũy được, phóng viên và biên dịch viên của Báo Hải Dương đã trò chuyện cởi mở, giải thích và giới thiệu với các phóng viên về cây vải tổ trên đất Thúy Lâm, xã Thanh Sơn (Thanh Hà). Chúng tôi nhận ra trọng trách của một phóng viên không chỉ dừng lại ở việc cập nhật tin tức kịp thời lên báo mà còn phải giải thích, hướng dẫn và quảng bá về cây vải tổ, để thương hiệu vải thiều Hải Dương được lan tới mọi miền Tổ quốc, tới cả những nước bạn xa xôi. Hôm sau, AFP đăng bài “Quả vải Việt Nam tìm được thị trường mới”. AFP dẫn lời các chuyên gia bình luận: “Số lượng vải Việt Nam xuất bán sang Mỹ, Úc vẫn rất nhỏ, tổng cộng chỉ khoảng 35 tấn cho cả 2 thị trường, nhưng đây là một bước tiến đáng kể”. Hãng tin BBC của Anh phiên bản báo điện tử cũng đưa thông tin vải thiều Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ, Úc, EU. Trong nước, các đài truyền hình ngoài đưa tin còn có nhiều bài bình luận sâu về sự kiện này. Song song với thông tin trên các tờ báo lớn, cổng thông tin điện tử Chí Linh, trang tin điện tử vaithieuthanhha.net.vn của UBND huyện Thanh Hà cũng liên tục đăng tải thông tin về vải thiều xuất ngoại.

Từ sự cố gắng của chính quyền các cấp, doanh nghiệp và báo chí, lô vải thiều đầu tiên của Hải Dương đã bay nửa vòng Trái đất đến nước Mỹ xa xôi. Đúng ngày 12-6-2015, anh Mai Xuân Thìn, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất – Thương mại – Dịch vụ Rồng Đỏ thông báo: “Lô vải thiều Hải Dương đầu tiên đã có mặt trên đất Mỹ, khách hàng phản ứng rất tốt về chất lượng quả vải”.

Những mùa quả ngọt

Thời gian qua, các hội nghị xúc tiến thương mại được đẩy mạnh, tạo sức bật cho giá trị thương mại của quả vải thiều. Trong đó, báo chí đã thể hiện vai trò “chắp mối” giữa người sản xuất với người tiêu dùng, bước đầu mang lại cơ hội tươi sáng cho quả vải. Ông Nguyễn Văn Đạo ở thôn Lại Xá, xã Thanh Thủy (Thanh Hà) cho biết: “Vải năm nay được giá hơn năm ngoái. Mới thu hoạch vải sớm nhưng rất nhiều thương lái đến mua, bà con không còn bị ép giá, hụt cân như trước. Còn nhớ năm ngoái, giá vải càng về cuối vụ càng tăng, từ 12.000 đồng/kg lên 17.000 đồng/kg, người dân không còn vải để bán”. Dẫn chúng tôi đi trong vườn vải sớm của gia đình, ông Đạo hái nhanh những chùm quả nặng vít cành để tặng chúng tôi làm quà. “Trước kia báo, đài chưa lên tiếng nhiều như bây giờ nên vải thiều của chúng tôi bị ép giá. Quanh đi quẩn lại chỉ có mấy người Trung Quốc, vài người buôn bán nhỏ trong nước tới mua. Giá vải thấp lại còn bị hao cân, nhưng xót xa nhất là vải thiều Thanh Hà phải dán tem vải nơi khác để bán”, ông Đạo nói.

Nhớ lại buổi kiểm tra chất lượng vải trước khi xuất khẩu lô đầu tiên sang Mỹ năm 2015 tại xưởng sơ chế ở xã Việt Hồng (Thanh Hà), ông Robert Gullermo, chuyên gia kiểm dịch của Bộ Nông nghiệp Mỹ đã đánh giá rất cao về chất lượng quả vải thiều Hải Dương: “Qua kiểm tra một số mẫu vải được lấy tại vùng được cấp mã số xuất khẩu sang thị trường Mỹ cho thấy chất lượng quả vải đủ tiêu chuẩn xuất vào thị trường Mỹ. Để người dân Mỹ cũng như người tiêu dùng trên khắp thế giới biết đến vải thiều Hải Dương, các bạn cần đẩy mạnh công tác truyền thông hơn nữa”.

Ở thị trường trong nước, hàng loạt các hội nghị xúc tiến thương mại cũng được tổ chức, trong đó báo chí luôn đồng hành để quảng bá về thương hiệu vải thiều Hải Dương. “Các phương tiện truyền thông có vai trò rất lớn trong việc quảng bá để người tiêu dùng trong và ngoài nước biết đến quả vải Thanh Hà nhiều hơn. Hội nghị xúc tiến có quy mô bằng mấy mà không có báo chí thì cũng ít người biết”, ông Nguyễn Văn Lực, Phó Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện Thanh Hà nói.

Việc vải thiều Hải Dương được xuất sang thị trường Mỹ, Úc, EU và một số nước Trung Đông đã mở ra nhiều cơ hội hơn cho quả vải. Năm 2016, diện tích vải được sản xuất theo tiêu chuẩn xuất khẩu lên tới 110 ha, tăng 90 ha so với năm trước. Từ đầu vụ đến nay đã có 2 tấn vải sớm được xuất thành công sang thị trường Pháp. Để có được thành công bước đầu này, báo chí luôn đóng vai trò quan trọng trong việc quảng bá quả vải đến người tiêu dùng trong nước và quốc tế.

LÊ HƯƠNG (baohaiduong.vn)